Odświeżanie kostiumów, czyli jak czyścić, żeby nie przeczyścić

Odświeżanie kostiumów, czyli jak czyścić, żeby nie przeczyścić. Weekend spędzony w kostiumie może dać nieźle w kość. Niezwykle ważnym jest, żeby od razu po rozpakowaniu swoich bagaży zabezpieczyć go tak, by można było się nim cieszyć jeszcze przez długi czas. Poniżej znajdziecie kilka sposobów na to jak odświeżać kostiumy, by ich nie uszkodzić

1Elementy tkaninowe

Zanim wrzucicie niczemu winne ciuszki do paszczy pralki, musicie się zastanowić nad paroma kwestiami. Kiedy macie już właściwe odpowiedzi i bierzecie wszystkie aspekty pod uwagę, możecie zacząć prać ręczne albo punktowo wybraną rzecz.

-Czy tkaniny z których uszyłem/am dany element były prane przed szyciem?

-Czy są jakieś białe albo delikatne elementy pozszywane razem z ciemnymi tkaninami?

-Czy jest jakiś element kostiumu, który jest delikatny albo szyty ręcznie?

-Czy dana rzecz zrobiona jest z farbowanych tkanin czy takich, które mogą być tylko prane na sucho?

-Czy jestem pewien/pewna, że na kostiumie nie ma żadnych klejonych/malowanych/przyczepionych elementów?

A teraz czas na krótkie wyjaśnienie dlaczego każde z tych pytań ma fundamentalne znaczenie dla jakości kostiumu po praniu.

Tkaniny, które nie były wcześniej prane, będą wypłukiwały z siebie resztki barwnika wpuszczonego do nich fabrycznie, w szczególności, gdy do prania użyjemy detergentów. Ten punkt nie ma wielkiego znaczenia jeżeli strój w całości (mówimy tu również o guzikach, lamówkach, podszewce etc.) jest z materiału w tym samym kolorze. Na przykład mój top Kateriny (obrazek powyżej i poniżej)- jako że jestem osobą, rozpuszczoną przez luksus posiadania pralki w domu, nie przeprałam przed wykrojeniem tkaniny, z której ten top zrobiłam. Niestety top posiada elementy zrobione z materiału w kontrastowym kolorze. Kiedy prałam ten top, istniało ryzyko, że guziki i wstążka mogą zająć się farba wypuszczaną z czarnego materiału (do zapamiętania – taśma rypsowa jest bardziej odporna na farbę niż atlasowa czy satynowa wstążka). W celu zmniejszenia ryzyka zafarbowania, prałam top partiami ręcznie w mieszaninie octu winnego i detergentu z dodatkiem zimnej wody. W ten sposób udało i się wyizolować guziki w taki sposób, żeby jak najmniej wody z resztką farby dostało się na nie.

Kontrastowe tkaniny mogą być problematyczne nawet jeżeli zostały wyprane przed wykrojeniem. Niektóre ciemne tkaniny wymagają nawet kilku prań zanim farba kompletnie przestanie się z nich wypłukiwać, a niektóre jasne tkaniny, szczególnie te z naturalnej przędzy, mają tendencje do chłonięcia jak gąbka wszelkich barwników. Bądźcie ostrożni i dla przezorności skorzystajcie z metody opisanej wyżej.

W kwestii tkanin całkowicie białych lub jasnych, dobrze jest je wykrochmalić przed eventem oraz po nim w celu wyczyszczenia ubrania. Internet jest pełen przepisów na domowy krochmal i na sposoby prania przy jego użyciu ubrań, więc śmiało 🙂

Dla wszystkiego co jest delikatne lub szyte ręcznie najlepszy rozwiązaniem jest pranie ręczne albo w trybie szczególnej delikatności. Tu pranie nie różni się niczym od zwykłego prania delikatnych ubrań, ponieważ również odwracamy kostium na lewą stronę i postępujemy zgodnie z instrukcjami na pralce.

2Po lewej: Katerine po prawej: Elizabeth

Tkaniny z malowanymi lub naklejanymi ornamentami.

Każdy malunek, który umieścimy na tkaninie z wykorzystaniem farby do tkanin albo farby, która została zmieszana z jakimkolwiek nośnikiem, może być zabezpieczony przy pomocy żelazka. Raz zabezpieczony, może być bez obaw prany w pralce- oczywiście z wywróceniem na lewą stronę i w trybie delikatnym (przezorny zawsze ubezpieczony!)

Jeżeli element ma ornamenty, które są naklejane, najlepszą metodą będzie ręczne pranie w zimnej lub chłodnej wodzie (UWAGA! przeczytajcie dokładnie czy klej którego używaliście jest wodoodporny).

Elementy złączone ze sobą w jakikolwiek sposób będą najbezpieczniejsze kiedy będą rozdzielone maksymalnie jak się da i nie będziemy ryzykowali deformacji upiętego elementu podczas prania.

Tkaniny farbowane lub z kategorii ‚prania na sucho”

Jeżeli tkanina jest farbowana przez nas (farbowanie domowymi sposobami różni się od tego, które jest stosowane w przemyśle włókienniczym) lub można ją tylko ‚prać na sucho” (skóra, sztuczna skóra, niektóre tkaniny bieliźniane, itp.), zanurzanie jej w wodzie nie jest dobrym pomysłem. Powierzchnia tkanin z „plastikowym” wykończeniem (lakierem, folią etc) może być wyczyszczona przez delikatne przejechanie jej wilgotną szmatką. Jeżeli posiada mocne szwy, nie ma nic naklejonego, naszytego ani namalowanego- spokojnie możecie oddać rzecz do pralni chemicznej.

Dodatkowa uwaga do prania chemicznego waszych kostiumów

Uważam, że lepiej jest jednak unikać prania chemicznego swoich kostiumów i używać go tylko w ostateczności. Jako, że na kostiumie nie ma metki z oznaczeniami, pracownikom pralni bardzo trudno określić jest konstrukcję tkaniny i jedyny krok jaki mogą podjąć to ślepy strzał, który po prostu skończy się uszkodzeniem waszego kostiumu, a i może również uszkodzeniem sprzętu. NIGDY nie zanoście strojów, które mają elementy klejone i malowane Jeżeli sytuacja jednak wymaga wizyty w pralni chemicznej, przygotujcie wszystkie informacje dla pracowników, z czego jest kostium i na co mają uważać.

3

Walka z plamami

Plamy od podkładu na kołnierzyku to zawsze aktualny temat wszystkich poeventowych historii. Jeżeli oczyścimy element ubrania parę dni po noszeniu go na sobie, może zupełnie spokojnie zostać usunięty za pomocą delikatnych środków piorących. Plamy z kosmetyków mogą być niestety pozostać permanentnie po pewnym czasie, więc ważnym jest, żeby wyczyścić je jak najszybciej. Najlepiej jest zabrać ze sobą jakiś mały punktowy odplamiacz (na wszelki wypadek), potraktować nim plamę i potem od razu przeprać po powrocie do domu.

Plamy po kleju to coś, co rzadko się zdarza na konwencie, ale jeżeli już się wydarzy, to najlepsze do walki z nimi są aceton i mała igła. Wystarczy, że polejecie plamę acetonem, który aktywuje klej i potem delikatnie zdrapiecie miękki klej igłą.

Plamy, które powstały na białym materiale (kostium jest bez żadnych dodatków pasmanteryjnych i nie ma nic na sobie) można spokojnie potraktować wodą ze środkiem piorącym i odrobiną wybielacza.

Każde inne plamy znajdą swoje rozwiązanie w internecie – jest dużo poradników na temat specyficznych typów plam i metody jak się ich pozbyć Zanim jednak użyjecie danej metody wypróbujcie ją na kawałku danej tkaniny, żeby się upewnić, że jej nie zaszkodzicie. Podobnie wypróbujcie odplamiacz, który chcecie zabrać na konwent.

 

Czyszczenie dodatków

Brud i kurz mogą zostać bezproblemowo usunięte pędzelkiem lub mokra szmatką.

Buty i nakładki można czyścić tą samą metodą z użyciem starej szczoteczki do zębów. Jeżeli wasze buty są porysowane i zarysowania nie schodzą po użyciu wyżej opisanych metod, rysę można pomalować farbą akrylową, farbą do skóry albo woskiem do butów w zależności od materiału z jakiego buty są zrobione.

Nakładki na buty najlepiej prać ręcznie stosując jedną z metod opisanych w pierwszym akapicie.

 

Renowacja peruk.

Peruki mogą być myte za pomocą kupnego lub domowej roboty szamponu, jednakże spowoduje to utratę stylizacji peruki. Jeżeli peruka ma elementy ze styropianu, klejone, farbowane, czy stylizację, która „przeczy grawitacji”, nie jest wskazane mycie włosia takiej peruki. Wnętrze peruki, które przylega do głowy może być przemyte wilgotną szmatką. Włos syntetyczny może być odświeżony za pomocą jakiegokolwiek odświeżacza powietrza (najlepsze są odświeżacze do ubrań, ale obecnie te ciężko znaleźć). Czepki pod peruki można spokojnie prać na podobnej zasadzie jak rzeczy nylonowe i potem zostawić do suszenia.

Jeżeli peruka splątała się podczas konwentu, czas na uratowanie tego gniazda, którym obecnie prawdopodobnie jest. W tym celu najlepiej jest użyć produktów na bazie silikonu, które można znaleźć na działach z rzeczami do samochodu i w sklepach budowlanych, grzebienia z szerokim rozstawem ząbków, oraz dużo czasu i cierpliwości. Mała uwaga na temat tych produktów- mają toksyczne opary i taki produkt może delikatnie przeżerać sie przez lateks, dlatego wskazane jest używanie ich w małej ilości i najlepiej na powietrzu.

 

Suszenie

Rzeczy zrobione całkowicie z tkaniny i pokryte (i zabezpieczone!) farbą mogą się mocno pognieść wrzucone do automatycznej suszarki. Jeżeli tkanina, z której wykonana jest rzecz nie była nigdy suszona tą metodą- nie korzystajcie z niej! Suszenie za pomocą suszarki automatycznej jest o tyle problematyczne, że większość ubrań wrzucona po raz pierwszy kurczy się – zależnie od jakości wykorzystanej tkaniny.

Pozostałe rzeczy mogą być delikatnie wyżymane i suszone na wolnym powietrzu. Wywracanie ich na lewą stronę podczas przechowywania uchroni je przed nadmiernym światłem i kurzem. Należy jednak uważać w przypadku ubrań z mieszanymi tkaninami i suszyć je w taki sposób, żeby ciemne tkaniny nie dotykały jasnych- uchroni to przed farbowaniem jasnej tkaniny.

Ważnym jest, żeby pamiętać o tym w jaki sposób tkanina schnie Jeżeli zawiesimy nasze ubranie na lince i przypniemy klamerkami, narażamy je na permanentne naciągnięcie tkaniny w tym miejscu W takich przypadkach dobrze jest powiesić ubranie na zwyklej suszarce albo położyć płasko na ziemi na ręczniku albo innym pochłaniaczu wilgoci.

 

Dodatkowe uwagi na temat przechowywania

Kiedy kostium jest już czyściutki i pachnący świeżością, czas na odpowiednie przechowywanie go do momentu następnego założenia. Kostiumy powinny być chronione przed kurzem i światłem- idealny do takiego przechowywania jest pokrowiec na ubrania, który powiesimy w szafie. Niektóre pokrowce mają nawet w sobie małe kieszonki, do których możemy wrzucić mniejsze elementy danego stroju, co pozwoli na trzymanie waszego cosplayu w całości.

Jakiekolwiek rzeczy zrobione z prawdziwego aksamitu czy skóry muszą przed złożeniem być przełożone papierem W innym przypadku pogniotą się nieodwracanie lub też skleją ze sobą.

Elementy malowane powinny być opakowane w papier, żeby nie mieć kontaktu ani ze sobą, ani z innymi rzeczami, na których może odcisnąć się farba.

Dodatki i akcesoria ‚zaginające rzeczywistość” powinny być podczas przechowywania wsparte, i o ile to możliwe, pozbawione wszelkich tekstyliów na ten czas. Przykładowo – dobrze jest trzymać hełm wypchany papierem, żeby nie straciły swojego kształtu, itd. Pianka EVA ma tendencję do odkształcana się przez lata, więc dobrze jest ją trzymać w chłodnym miejscu i bez dostępu do światła.

Peruki, powinny być przechowywane na głowach albo wypchane w środku czyś miękkim, w przypadku prostych stylizacji. Włosie powinno być cały czas przechowywane w siatkach na peruki (takie siatki dostaniecie bez problemu w aptekach), a w przypadku dłuższych peruk- nawet więcej niż jednej. Nigdy nie składajcie wiga na pół na środku- powinien leżeć na płasko, ponieważ wtedy silikonowy placek który jest na górze, nie ulegnie deformacji. Unikać dostępu do światła, kurzu i ciepła można za pomocą trzymania peruk w foliowym worku (zazwyczaj tym, który przychodzi razem z peruką). Długie peruki mogą być plecione w luźne warkocze i w taki sposób przechowywane.

 

Tekst oryginalny: teamblasecosplay.com

Tłumaczenie: Chester